Kultura i sztuka

Renesans bez wątpienia kojarzy z dwoma wielkimi artystami: Leonardem da Vinci oraz Michałem Aniołem. Ten drugi zasłynął między innymi ze wspaniałych fresków w Kaplicy Sykstyńskiej.
Michał Anioł kształcił się u malarza Domenico Ghirlandaio, w późniejszym okresie u rzeźbiarza Bertolda di Giovanni. W obu dziedzinach sztuki jak wiadomo artysta zdobył mistrzostwo. By jego prace wydawały się bardziej realistyczne i prawdziwe, oddawały piękno ciała człowieka, studiował jego anatomię, wykonując liczne sekcje zwłok w szpitalu przy klasztorze Santo Spirito. Jedną z pierwszych rzeźb, który stworzył był śpiący Kupidyn, którego postać idealnie oddawała kanony piękna klasycznego. Dość długo pracował nad kolejnym dziełem – rzeźbą „Dawida”, jedną z najbardziej znanych w dorobku Michała Anioła. Wykonał także kolosalny posąg z brązy przedstawiający ówczesnego papieża. Niestety rzeźba nie dotrwała do dzisiejszych czasów, została zniszczona trzy lata po jego ukończeniu. Michał Anioł także próbował swoich sił w architekturze. Kierował budową Bazyliki św. Piotra, zmieniając całkowicie plany poprzednich architektów. Mimo że pracował nad dnią do końca swojego życia, nie udało mu się jej ukończyć. Jednak dzięki tej budowie zyskał jeszcze większe uznanie i nowych zwolenników. Michał Anioł, mimo że miał wielu pomocników, wolał pracować sam. Wszystkie rzeźby samodzielnie tworzył, wyłącznie w marmurze. Fascynowało go dłuto i powierzchnia, więc często przerywał pracę, by zacząć nowe dzieło. Wyjątkiem, gdzie skorzystał z pomocy było malowanie fresków w Kaplicy Sykstyńskiej.
Wielu prac, których podjął się Michał Anioł nie dokończył, jako że był bardzo popularnym artystą, cieszącym się dobrą sławą. Rywalizował z Leonardem da Vinci o prym w sztukach, które uprawiali. Dzięki ich owocnej pracy możemy podziwiać dobytek obu artystów do dnia dzisiejszego. Jako że renesans był epoką, gdzie artystów fascynowało ludzkie ciało, Michał Anioł nie był wyjątkiem. Jednak już za życia zdobył niesłabnącą popularność, dzięki czemu nie musiał martwić „o jutro”, a skupić się wyłącznie na pracy artystycznej.

Jednym z najciekawszych nurtów malarstwa XX wieku był z pewnością surrealizm. Artyści reprezentujący ten styl zaskakiwali pomysłami, które były nowatorskie, inspirowane rzeczywistością.
Surrealizm powstał we Francji, szybko zdobył zwolenników, gdyż wyrażał to, co trudno określić, pozwalał na swobodę skojarzeń, nawet tych irracjonalnych. Jego celem było brak jakichkolwiek zahamowań wyobraźni, miał wyrażać bunt przeciwko klasycznym normom, które szufladkowały, a nie uwalniały twórczość artysty. Obrazy surrealistyczne to strzępki myśli, nieuporządkowane i nielogiczne. Oglądając dzieło z tego okresu mamy wrażenie oglądania snu, dlatego też ten okres nazwano epoką snów. Jednym z najwybitniejszych artystów, bardzo znanym jest Salvador Dali.
Dali był hiszpańskim malarzem wyróżniającym się na tle innych artystów, także poglądami. Był zwolennikiem konserwatyzmu i monarchii. Wymyślił własną metodę przedstawiania świata – „paranoiczno-krytyczną”. Był zafascynowany pracami Zygmunta Freuda, które od samego początku jego twórczości miały wpływ na tworzone obrazy. Stylistykę malarską ukształtował na podstawie prac innych malarzy surrealistycznych. Wyśmienicie opanował sposób modelowania, światłocień i efekty iluzjonistyczne, które zaczerpnął z minionych epok, w szczególności baroku. Nie bał się wyrażać głośno swoich poglądów, dlatego też często występował publicznie. Kontrowersje wzbudzają między innymi jego obrazy religijne, które powstały z uniesień wiary artysty. I choć nie kreował wizerunku dla publiczności masowej, obecnie wielbiony jest wielu ludzi, dzięki czemu jego wystawy są bardzo popularne i odnoszą komercyjny sukces. Najbardziej znanymi obrazami Dalego są: „Uporczywość pamięci”, „Płonąca Żyrafa”, „Sen”, „Metamorfoza Narcyza”.
Surrealizm do tej pory wzbudza emocje, ponieważ jest kontrowersyjni, artyści buntowali się przeciwko porządkowi, nie bali się przedstawiać świata w sposób wypaczony, nie malowali go pięknym, lecz takim, jaki jest naprawdę. Oczywiście surrealizm to nie tylko malarstwo, ale także rzeźba czy poezja, dzięki czemu artyści z rożnych kręgów mogli dać się ponieść niczym nieograniczonej wyobraźni.

Nierozerwalnie z rozwojem cywilizacji, poszczególne regiony, niezależnie od panujących w danym okresie trendów, tworzyły własną sztukę związaną wyłącznie z tradycjami i historią danego obszaru. Kultura ludowa charakteryzuje się specyficznym dialektem, często niezrozumiałym dla obcych, dość bogatą gamą kolorystyczną, ciekawymi strojami i obrzędami. Jest to kultura rozwijająca się na wsi, w niższych warstwach społecznych. Jej początki datuje się w średniowieczu, a obecna jest do dzisiaj. Charakteryzuje się nierozerwalnym tradycjonalizmem, lokalną religijnością i wierzeniami, myśleniem mitycznym i wierzeniem w zabobony.
W Polsce można wyróżnić 5 odmiennych regionów o różniącej się między sobą kulturą: łęczycki, łowicki, rawski, opoczyński i sieradzki. Przede wszystkim odróżnia je charakterystyczny strój. Do dziś, przy okazji ważniejszych świąt można oglądać na ulice kolorowe i bogate stroje ludowe. W skansenach możemy podziwiac kościółki i chaty ludności z danego regionu. Historycy dbają, by nie popadły w zapomnienie, umieszczają w nich przedmioty codziennego użytku, stawiają meble, które kiedyś umeblowanie wnętrza. W łowickich chatach w świątecznych izbach układano poduszki na kształt piramid sięgających sufitu. Skrzynie, które były jednym z najważniejszych mebli wykonywano z sosnowego drewna. Malowano je farbą olejną na kolor brązowy bądź ciemnoczerwony. Na ścianach tworzono wielobarwne kompozycje kwiatowe. Łowiczanie wycinali z kolorowego papieru wycinanki, które stanowiły ozdobę chałupy. Powstały trzy rodzaje: kodry, gwiozdy i tasiemki. Oprócz tego ozdobę wnętrz stanowiły pająki, które wieszano pod stropem. Jeden z rodzajów był zbudowany z glinianej kuli z dużą ilością słomianych patyków.
Obecnie elementy kultury ludowej wykorzystywane są w dekorowaniu mieszkań jak np. obrus ręcznie robiony i haftowany, firanki. Łączone są elementy nowoczesne z umeblowaniem ludowym. Projektanci i styliści także w tworzeniu ubrań wykorzystują inspiracje z kultury ludowej. Często można spotkać na ulicy kobiety ubrane w chusty z elementami folklorystycznymi.

Często pomijamy w opisywaniu epok i dokonaniach artystów sztukę rzeźbiarstwa. A tworzą ciekawą i interesującą gałąź kultury, od starożytności po współczesność.
Cechą najważniejszą, wyróżniającą rzeźbiarstwo od malarstwa jest jej trójwymiarowość. Dzięki niej mamy możliwośc oglądania z dzieła, najczęściej ze wszystkich stron. Rzeźbę wykonuje się różnorodnymi technikami i z różnych materiałów. Najpopularniejszymi są: gips, drewno, kamień czy glina.
Rodzaje kamienia wykorzystywane do rzeźbienia to marmur i piaskowiec. Niestety, by rzeźba nabrała kształtów, należy poddać jej długiemu procesowi obróbki, dodatkowo najlepiej wcześniej przygotować sobie model gipsowy, by wiedzieć, w których miejscach użyć dłuta. Rzeźby w drewnie wykonywane są najczęściej z lipy, jednak tak naprawdę większośc gatunków liściastych nadaje się do obróbki rzeźbiarskiej. Często można spotkać ulicznych artystów, którzy za pomocą dłuta tworzą piękne i efektowne figurki z drewna. Do wykonywania rzeźb metalu używa się np. metody odlewniczej – na wosk tracony.
Początki rzeźbiarstwa mają już w starożytności. Artyści już wtedy próbowali nadawać realne kształty rzeźbionym postaciom. Zachowywali proporcje, dłutem żłobili klasyczne rysy. W renesansie rzeźby tworzył m.in. Michał Anioł, który wzorował się na dokonaniach starożytnych Greków. W tym okresie powstał także nowy styl rzeźby – rzeźba nagrobkowa, której twórcą był Donatello. Natomiast najczęstszymi tematami wykorzystywanym przez artystów była Pieta oraz Dawid. W Rzeźby barokowe są pełne dynamizu i ruchu. Artyści nie ograniczali się do ukazania tylko jednej postaci, potrafili tworzyć rzeźby wielopostaciowe i monumentalne, które zadziwiały lekkością. A współcześnie artyści poddają się wyobraźni, nie jest dla nich ważne dokładne odwzorowania postaci czy rzeczy. Często tworzą instalacje, które zadziwiają oglądających pomysłowością i wykorzystaniem materiału.
Rzeźby są wspaniałym świadectwem rozwoju kultury i sztuki, mimo ograniczeń materiału. A mimo to artyści potrafili uchwycić w nich piękno człowieka i jego duszę, potrafili ukazać dynamikę przedstawianej sceny.

Kino bombarduje nas co chwila coraz to nowszymi propozycjami różnych gatunków, które mają stać wielkimi hitami filmowymi. Jednym z najpopularniejszych jest komedia romantyczna, która zaspokaja u ludzi pragnienie miłości i oglądania szczęśliwych happy endów.
Niektórym może się wydawać, że jest to gatunek, w którym nie da się wymyśleć czegoś nowego. Może i mają rację, jednak frekwencje kinomaniaków na seansach mówią co innego. Ludzie kochają ten gatunek, choć często nie przyznają się, że lubią oglądać zakochane pary, którym cały czas staje coś na przeszkodzie, a mimo to zawsze są ze sobą. Ludzie uwielbiają patrzeć na szczęśliwą miłość, na szczęśliwe zakończenia. Często filmy te powodują u wrażliwszych widzów wzruszenie i płacz. A tego ludziom potrzeba ckliwości, romantyczności, ale i emocji, które im przypomną jak ważne są w życiu uczucia.
Jednak idąc do kina na komedię romantyczną nie powinno się nastawiać, że zobaczymy wybitne dzieło. Ten gatunek przeznaczony jest dla masowego odbiorcy, dlatego tworzony jest wg pewnych ustalonych schematów, które zawsze się sprawdzają. Historia ma być chwytliwa, trochę gagów plus zawiłości losu, garść wzruszających momentów i namiętności i mamy przepis na gorącą komedię romantyczną.
Mistrzami gatunku byli tacy wielcy reżyserzy jak: Ernst Lubistch czy Frank Capra. Gdy w latach 90, nastąpił kryzys kina, komedia romantyczna przeżywała renesans popularności. Jednak fabuły nowo powstałych filmów nawiązywały do klasyki gatunki i w ten sposób zaczął utrwalać się pewien schemat ich tworzenia.
Kiedy mamy zły nastrój, nic nam nie idzie, być może jest to najlepsza recepta na oderwanie się od rzeczywistości. Nie wymagająca rozrywka, powodująca wzruszenia, pokazująca perypetie głównych bohaterów może wywołać uśmiech na twarzy, a także dać trochę nadziei, że nie mamy najgorzej. Nikt nie zaprzecza, że komedia romantyczna ma tylko zaspokajać potrzeby widzów i być tylko dobrą rozrywką. Nikt nie zaprzecz, że są to pozycje mało ambitne, ale ludzie i tak je wybierają.